21 augustus 2021 – BISKAJE

14 augustus

“Sta je er ánders in?” Het is zaterdagavond en koud in Camaret-sur-Mer. Met Kim en Bart bespreken we ons plan maandag te vertrekken. In onze salon delen we het reizigersgevoel, dochtertje  Liz (2,5) slaapt. “Anders, nu we voor de 2e keer vertrokken zijn?” 

Eigenlijk weet ik het niet, misschien bewuster……

Relaxter in alles wat kapotgaat (en alles gáát kapot),  meer ontzag voor vooral de golven, nu we zonder aarzeling in het ritme van dag en nacht overgaan, weten we wat we daarbuiten aan elkaar hebben. Daar waar hoe dan ook nog altijd de wet van onvoorspelbaarheid geldt, die van niet gebaande paden. Die ervaring maakt elke oversteek anders en iedere dag (en nacht) uniek. 

Altijd een reden om niet te gaan

Wat voor ons allemaal geldt is, dat de omstandigheden niet meer dezelfde zijn: Corona heeft zijn invloed op ons allemaal en kan een (zeil)richting en -moment forceren die we niet (op) willen! Ook lieten we dit keer niet alleen de kinderen, maar ook onze kleinkinderen achter. “Tja ongetwijfeld heeft het zinnetje  een diepere dimensie gekregen, maar het avontuur, de ontelbare ontmoetingen, het volledig op onszelf aangewezen zijn, dát Leeft en daarvan zijn we ons na  2010-2014 bewuster. 

Het wheatherwindow ziet er goed uit: een hogedrukgebied, eindelijk! Wind draait van zw naar nw, golfhoogte reduceert. “Hoe doe jij het met de ondieptes en rotsen (Pojnte du Raz-Ile de Sein)?” vraagt Bart. ”Daar ga ik sowieso omheen”, hoor ik aan de andere kant van de tafel, “koerslijn is ca. 206 gr.”  Het routeringsprogramma (qtVlm; koersberekening aan de hand van zeileigenschappen schip, voorspelde wind, schiftingen en golven) zal mij trouwens op een afwijkende koers brengen”. “Oké, check zegt de schipper van de Tranquillity, “dat dacht ik al”. 

Allemaal hebben we positieve adrenaline. De spanning bouwt zich op en gaan willen we nu allemaal. Ervaren of niet, het is net als met bevallen; op een gegeven moment móet het gebeuren! Biskaje is  met een goede weersvoorspelling voor 3 dgn goed te overzien en geeft een ander startgevoel dan bij langere oceaanoversteken (waar het binnenhalen en beoordelen van weerinformatie om dagelijks overleg vraagt en lagedrukgebieden als een spook in de nacht op je kunnen afstevenen). 

Toch onderschat haar niet: het blijft voor ons allemaal een oversteek die bewust ingezet moet worden!

“Wij varen rond 10.00 uur af”, zegt de Schip, we hebben dan de eerste uren het tij mee en doen er ongeveer 50 uur over.

16 augustus

Op de voorspring draaien we ons tussen voor- en achterbuurschepen uit. We zwaaien naar het Noorse gezin voor ons; ook zij gaan zo vertrekken! “See you in A Coruna”, roep ik de buurvrouw bemoedigend toe. Zij lacht, maar ik weet, dat zij net zoals ik echt hoopt dat ronddolende, confrontatiezoekende orka’s (killerwhales)* onze  scheepjes voorbij laten gaan. Gisterenavond deelden we met hen de tip van een bevriende zeiler; rechtsstreeks van een visser op de Azoren:  “Gooi diesel in het water! Daar houden orka’s niet van; zo dicht mogelijk bij het object dat ze aanvallen (roerblad).” Jan grijnsde dat hij het gewoon door de loosgaten in de kuip giet. Hoe hij tijdens de aanval de diesel uit het reservetankje in de bakskist denkt te krijgen? Ik denk er maar even niet aan!

Met 15 knoopjes halve wind zeilen we een snelheid van rond de 7 knopen. De golven van opzij meten 2,5 m. Het is helaas stéénkoud, maar we klagen niet: heerlijk zeilend begin! Eind van de ochtend zien we op de AIS de 60 voeter Lady Di. Vanmorgen rond 07.00 uur vertrokken zij en varen nu ergens aan de rand van onze horizon. Opgewekt verwarm ik om 18.00 uur de gereedstaande stoofschotel en met kommetje en lepel genieten we van de vroege avond. Dit gaat als een speer.

Donkere wacht

Op maandagavond 22.00 uur klim ik in de cockpit. Ik heb de wacht, de Schip slaapt en bah wat is het donker! “Jammer, geen ster te zien”, mompel ik tegen de plotter. Geen schepen in de buurt, wel een paar grote jongens op de shipping lane. Ik weet dat we bij de koersbepaling hiermee rekening hielden, nou daar is hij dan luid en duidelijk. Ik klim de helling negerend op de kuipbanken en stevig de buiskap omklemmend zeil ik in het midden van de cirkel in een donkere nacht: magisch moment. Nu nog onder de genua turen: “Yes daar hebben we hem, de 1e  visser, geen AIS en de enige en flexibele koers die hij en zijn soortgenoten hebben is de vis achterna, die gaat me voorlopig wel bezighouden”. Aan orka’s denk ik maar niet onder het motto: ‘s Nachts slapen ze. Dit klopt natuurlijk van geen meter, maar ik kan ze toch niet zien, dus pas ik maar toe wat ik andere vrouwen altijd toeroep: “Denk maar nú gaat het toch goed? Je zit goed, je mast staat nog en je hebt nog koers.” Hoogst persoonlijk eigengemaakt en toegepast tijdens zwaar weer blijft/blijkt het de perfekte manier van overgave op zee! 

Dinsdag 17 augustus

De wind is ingekakt, 10 knopen, motorkracht redt nu de voortgang. “Probeer het nog 1 keer”, bromt de Schip. Genua en grootzeil uit, de wind is nog ruim, maar tempo is zoek. Onze dame heeft echt minimaal 12 knopen nodig het lijf een beetje soepel voort te bewegen. Voorzichtig tuur ik over de afgenomen golftoppen. Ze zijn nog steeds zwart en soms……lijken er een paar verdacht veel op grote zwarte vinnen. Vreemd eigenlijk, nooit heb ik me zorgen gemaakt om orka’s, wal- of potvissen en allemaal zijn we ze tegengekomen. Slechts 1x zwom een 20 m lange walvis zuchtend en op 3 m afstand een poosje met ons mee (en zijn soortgenoten daar ergens onder) en ja, dat levert wel wat ademnood op, maar.. 

Ergens ver achter ons zien we nu op de AIS één van twee bekende Noorse gezinnen, Lady Di ligt inmiddels ergens op onze hoogte en de Tranquillity kunnen we niet zien. Dat is logisch; want door hun rompsnelheid (35 ft) zullen ze er wrs 24 uur langer over doen. 

Resoluut trek ik het beruchte gele emmertje naar me toe. Het is 15.00 uur en slechts één verkeerde beweging onder helling gooit zojuist 2 riffen in mijn maag. Pfff, ben benieuwd wanneer die weer in de ophanging zit! Afijn, ‘t is wat het is, langer dan 24 uur kan het deze keer sowieso niet meer duren!

Opnieuw zeilen we om 21.00 uur een donkere en ijskoude nacht in. Veel slapen zit er deze nacht voor mij niet in. De plotters en het emmertje krijgen nu alle aandacht.

18 Augustus

04.00 uur, de Schip heeft de wacht en ik ontwaak uit een onrustige slaap. “Ga maar liggen”, zeg ik. “Kan niet” klinkt het kort, “moet 2 vissers ontwijken, ze gaan met een noodgang en ik moet er tussendoor.” Geconcentreerd staren we nu allebei naar de plotter buiten, de kerstbomen aan licht flitsen onheilspellend door onze koerslijn. Plotseling haalt Jan het gas eraf: “de eerste laat ik voorgaan, als die andere niet opeens snelheid meerdert of koers wijzigt kunnen we voor hem langs!” ‘Even was het spannend, gelukkig bleek de waarneming te kloppen en gingen we ruim voor nr. 2 langs. “Die zijn klaar met vissen, hebben hun buik vol en stomen nu doorleuk fullspeed richting haven”, grijnst een met ijsmuts en handschoenen getooide schipper. 

Om 10.00 uur ruiken we land! “Ik krijg haast,  zullen we de motor starten?” “Geen sprake van, ik wil zeilend een land aandoen, we hebben een zeílboot!” “Ja maar, we varen onder de 5 knp, wil hier niet treuzelen, we zitten binnen de 20 nm onder de kust en die orka’s, die wonen híer!” 

Zeilend bereikten we, na een geslaagde overtocht, de Noordwestkust van Spanje. De prachtige authentieke stad A Coruna, vormt het decor van een onthaast aantal dagen! Lady Di volgde ons even later. Noorse Carolina legde om 20.00 uur in de buitenhaven aan en de Tranquillity zocht donderdagochtend de 19e augustus vaste grond! 

Alle schepen hadden een eigen koers, snelheid en beleving. Tranquillity werd midden in de nacht verrast door een bijna-aanvaring met een niet bij de les zijnde Spaanse zeiler. Het Noorse schip dat voor ons lag in Camaret sur Mer werd ‘bedreigend’ de pas afgesneden door een agressieve visser en Lady Di bleek ons vissersomzeilend gedrag nauwlettend te hebben gevolgd (AIS). 

Orka’s zijn achteraf wel waargenomen, maar aangevallen is niemand: zo zie je maar: (ook) de meeste orka’s deugen!

In afwachting zijn we nog van de Kodiak (Albert en Romy) die wegens motorpech helaas moesten achterblijven en een volgend goed wheatherwindow afwachten. Goede vaart jongens!

*www.orcaiberica.org